De manager als factchecker.
De gouden medaille van Jutta Leerdam is nog maar net uitgereikt of mijn tijdlijn ontploft. Niet met felicitaties. Niet met bewondering voor jaren trainen, vallen, opstaan en weer doorgaan. Nee. Met inzichten.
Binnen een uur wist half ondernemend Nederland precies waarom zij goud won. Het zat in haar ochtendroutine. In haar focus. In haar coach. In haar vriend. In haar mindset. In haar ademhaling. In haar ijsbad. In haar kwetsbaarheid. In haar commerciële instinct. In haar positionering als merk.
Knap hoor. Dat je dat allemaal kunt afleiden uit drie interviews en een ereronde.
Ik stel me dan voor dat ze daar staat. Op dat podium. En dat ergens in een zaaltje een consultant zachtjes fluistert: “Dit is eigenlijk ook een beetje mijn medaille.” De gouden plak als kapstok. Iedereen hangt er zijn eigen expertise aan op.
En begrijp me niet verkeerd: er zál heus iets te leren zijn van topsport. Doorzettingsvermogen is geen mythe. Discipline ook niet. Maar het gemak waarmee we complete succesformules kneden uit een paar quotes is indrukwekkend. En vooral: herkenbaar.
Want op de werkvloer doen we precies hetzelfde. Er wordt een groot project afgerond. De klant is tevreden. De cijfers zijn goed. En ineens weet iedereen waarom.
“Zie je wel, die nieuwe overlegstructuur werkt.”
“Het komt door onze strakke planning.”
“Het is de nieuwe cultuur.”
“Dat heb ik vanaf het begin gezegd.”
Bijzonder hoe succes altijd precies bevestigt wat we toch al vonden.
En als het misgaat?Dan blijkt het óók logisch.
“Te weinig eigenaarschap.”
“Onvoldoende draagvlak.”
“Verkeerde prioriteiten.”
“Dat andere team.”
We zijn meester in terugredeneren. We nemen een uitkomst en bouwen daar achteraf een sluitend verhaal omheen. Inclusief morele les.
Ik doe er zelf vrolijk aan mee trouwens. Als iets goed gaat, denk ik ook graag dat het komt door mijn scherpe analyse en doordachte aanpak. En niet omdat de markt toevallig meezat of omdat iemand anders een cruciale fout voorkwam.
Het lastige is: die verhalen gaan een eigen leven leiden. Voor je het weet wordt het narratief belangrijker dan de feiten. Dan sturen we bij op basis van overtuigingen en aannames in plaats van op basis van wat er werkelijk gebeurde.
En daar komt de leidinggevende om de hoek kijken. Niet als verhalenverteller. Maar als factchecker. Dat klinkt minder sexy, ik weet het. Je krijgt er geen staande ovatie voor. Maar het is misschien wel één van de belangrijkste taken vandaag de dag.
De manager als factchecker
Een paar dingen warmee je als manager jouw team kunt helpen:
- Vraag altijd: wat weten we zeker? Niet: wat denken we dat er gebeurde? Niet: wat voelt logisch? Maar: welke feiten hebben we?
- Scheid gedrag van interpretatie. “De deadline is twee weken overschreden” is iets anders dan “het team nam het niet serieus.”
- Maak succes concreet. Wie deed wat? Welke keuzes pakten goed uit? Wat was geluk? Wat was vakmanschap?
- Benoem aannames hardop. “Wij gaan er nu vanuit dat dit komt door X. Klopt dat eigenlijk?”
- Bescherm stille bijdragers. Niet iedereen schrijft een post over zijn eigen aandeel. Dat betekent niet dat het er niet was.
Als je dat niet doet, krijg je ruis. Afdelingen die elkaar aankijken. Mensen die afhaken omdat hun werk niet terugkomt in het dominante verhaal. En besluiten die gebaseerd zijn op wie het overtuigendst praat, niet op wat aantoonbaar werkt. Dat frustreert. Vooral de mensen die gewoon goed werk leveren.
Laten we bij de volgende gouden medaille eens iets minder snel analyseren. Gewoon even kijken. Even bewonderen en juichen. En accepteren dat we niet precies weten welke 10.000 kleine keuzes hebben geleid tot die ene perfecte race.
En op het werk? Daar mogen we hetzelfde doen. Minder mythes. Meer feiten. Minder kapstokken. Meer richting. Dat is misschien niet zo glanzend als goud. Maar het werkt wel.
Neem jij jouw communicatie serieus?
Wil jij graag meer bereiken met jouw communicatie dan ergernis bij een ander?
Kies dan jouw datum voor de training effectief communiceren!
