Ik zag het aankomen

De eerste signalen negeerde ik nog redelijk professioneel. Een beetje spierpijn hoort erbij als je hardloopt. Sterker nog, het gaf me ergens ook een tevreden gevoel. Kijk mij eens lekker bezig zijn. Gezond. Gedisciplineerd. Bijna het soort mens dat vrijwillig havermout eet zonder daar verdrietig van te worden.

Dus toen mijn kuit begon te protesteren, deed ik wat veel mensen doen die zichzelf graag zien als doorzetter: ik ging gewoon door. “Even warm worden. Straks trekt het wel weg. Niet zeuren.” Dat laatste zei ik overigens niet hardop. Ik liep al buiten adem genoeg te praten tegen mezelf.

Na een paar dagen werd hardlopen strompelen. Daarna werd strompelen wandelen. Mijn ochtendroutine waarmee ik de dag begon met ene rondje hardlopen was weg. En uiteindelijk liep ik ook in huis alleen nog met pijnstillers alsof ik een man van tachtig was die in de rij stond voor een aanbieding op geraniums.

Maar stoppen? Nee joh. Ik had een schema. Twee weken later zat ik bij de fysiotherapeut. Die keek ongeveer drie seconden naar mijn been en stelde vervolgens de vraag die ik eigenlijk zelf al kende: “Waarom ben je niet eerder gekomen?” Goede vraag.

Ik mompelde iets over drukte, discipline en “even aankijken”. Wat natuurlijk een prachtige uitdrukking is voor: actief hopen dat een probleem zichzelf oplost terwijl je er dagelijks over klaagt.

Op de werkvloer doen we precies hetzelfde.

Daar noemen we het alleen geen overbelasting, maar “een beetje spanning in het team”. Geen blessure, maar “wat gedoe”. Geen structureel probleem, maar “iets waar we na de vakantie even naar moeten kijken”. En ondertussen loopt (of is het strompelt?) iedereen gewoon door.

De medewerker die al maanden overal nét te laat op reageert? Druk druk druk. Het teamoverleg waar de helft stil is en de andere helft cynisch? Hoort erbij. De leidinggevende die steeds korter reageert? Veel op zijn bordje. En als de pijn echt begint op te lopen, geven we een pijnstiller:

Een taart bij hoge werkdruk.
Een bloemetje na een reorganisatie.
Een bedankje voor ‘jullie flexibiliteit’.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben vóór taart. Sterker nog, in veel organisaties is suiker ongeveer het laatste functionerende beloningssysteem. Maar een slagroompunt is natuurlijk geen oplossing voor structurele overbelasting. Het is de paracetamol van de bedrijfscultuur. Heel even voelt het beter. Tot de verdoving uitwerkt.

Wat me vooral opviel bij de fysiotherapeut was dat mijn lichaam al die tijd eigenlijk best helder was geweest. Het had signalen gegeven. Eerst subtiel. Daarna steeds nadrukkelijker. Ik was alleen te druk met doorgaan om ernaar te luisteren.

Dat zie je in teams ook. De signalen zijn er meestal al lang voordat mensen uitvallen. Minder energie. Kortere lontjes. Meer grapjes met een scherp randje. Overleggen waar niemand nog echt iets zegt, behalve “komt goed”. Terwijl iedereen weet dat het níét goed komt. Maar doorgaan voelt productief. Stilvallen voelt ongemakkelijk. Dus blijven we rennen op een been dat eigenlijk rust nodig heeft.

Tot het lichaam stopt. Of het team.

En dan ineens moet alles wijken. Er komen gesprekken, analyses, coaches, heisessies met post-its en kleurcodes. Dan willen we weten ‘wat hier gebeurd is’. Alsof het een compleet onverwachte gebeurtenis betreft, en niet iets wat al maanden mank liep. Letterlijk in mijn geval.

De fysiotherapeut gaf me uiteindelijk geen spectaculaire oplossing. Geen geheim herstelprotocol. Geen motiverende quote voor op LinkedIn. Alleen rust. Herstel. En beter luisteren naar signalen voordat ze gaan schreeuwen. En iets met opwarmen.

Vervelend advies. Want het betekent dat je soms eerder moet vertragen dan je wilt. Dat je moet erkennen dat doorgaan niet altijd sterk is. En dat een pijnstiller iets anders is dan een oplossing. Sindsdien probeer ik iets sneller stil te staan wanneer iets begint te wringen. In mijn agenda, in samenwerking of gewoon in mezelf.

Al moet ik toegeven: ik dacht laatst tijdens het hardlopen wel weer heel even ‘het trekt vast weg’. Sommige patronen herstellen blijkbaar langzamer dan spieren.

Welke signalen in jouw team worden eigenlijk al een tijdje verdoofd in plaats van opgelost?