Eenduidige communicatie

Ik stond aan de rand van het trottoir.
Links van mij mijn hond aan de lijn. Rechts een naderende auto. De richtingaanwijzer stond aan. Over twintig meter zou hij linksaf slaan. Tenminste, dat was het signaal.

Alleen… de snelheid vertelde een ander verhaal.

Dit was geen “ik rol rustig richting een afslag”-snelheid. Dit was meer “ik heb haast en zie wel wie er opzij springt”. Dus daar stond ik. Te kijken. Te twijfelen. Oversteken of niet? Hij gaf toch richting aan? Dat knipperlicht was toch een belofte?

Uiteindelijk bleef ik staan. Niet omdat het logisch was, maar omdat mijn lijf al had besloten: dit klopt niet. Te veel gemengde signalen. En voor je het weet lig je met hond en al op de motorkap van iemand die achteraf zegt: “Ja maar, ik gaf toch richting?”

Die paar seconden aan de rand van het trottoir bleven me bij. Omdat ik ze zo vaak terugzie. Niet op straat, maar op de werkvloer.

Ook daar staan mensen stil aan de rand. Niet met een hond aan de lijn, maar met een idee. Een voorstel. Een initiatief.
En ook daar komt regelmatig een bestuurder aanrijden die richting aangeeft… maar ondertussen gas bij geeft.

“We willen eigenaarschap,” zegt de manager. Maar corrigeert elk detail.

“Neem vooral initiatief,” zegt de leidinggevende. Maar fronst zodra iemand buiten het gebaande pad stapt.

“Fouten maken mag,” klinkt het opgewekt.
Totdat er eentje wordt gemaakt.

En net als bij dat knipperlicht ontstaat er twijfel. Ga ik oversteken of niet? Kom ik in actie, of blijf ik veilig staan? Want wat zegt nu meer: de woorden, of het gedrag?

Ik sprak laatst een collega die enthousiast vertelde over een nieuw idee. Ze had er duidelijk over nagedacht, voelde er energie bij, en haar manager had eerder nog gezegd: “Ik wil dat jullie meer met verbetervoorstellen komen.” Richtingaanwijzer aan, zou je denken.

Toen ze het idee presenteerde, volgde er stilte. Daarna een reeks vragen. Kritisch. Op details. Op risico’s. Op waarom dit nú nodig was. Het idee werd niet afgewezen, maar ook niet omarmd. Het werd… geparkeerd.

Na afloop zei ze: “De volgende keer houd ik het wel voor me.”
Ze stond al niet meer aan het trottoir. Ze was gewoon omgedraaid.

Een andere keer hoorde ik iemand zeggen: “Mijn manager zegt dat hij vertrouwen heeft, maar checkt alles wat ik doe.” Dat is ook zo’n prachtige combinatie: verbaal vertrouwen met een controlefrequentie die verdacht veel lijkt op wantrouwen. Richting links, stuur naar rechts.

Het effect is bijna altijd hetzelfde. Mensen bevriezen. Niet omdat ze niet willen, maar omdat ze niet durven. Omdat de consequenties onduidelijk zijn. Want als woorden en gedrag niet synchroon lopen, wint gedrag. Altijd.

Net als bij die auto. Ik geloofde het knipperlicht niet, omdat de snelheid iets anders zei. En eerlijk is eerlijk: ik had geen zin om te testen wie er gelijk had.

Humoristisch genoeg zijn managers zich hier vaak niet van bewust. Ze menen het echt. Ze vinden eigenaarschap belangrijk. Ze willen initiatief. Alleen… diep vanbinnen vinden ze het ook spannend. Onhandig. Inefficiënt soms. En dat zie je terug. In kleine dingen. In een opgetrokken wenkbrauw. In een “ja, maar…”. In toch weer even zelf beslissen.

Dat is geen kwade wil. Dat is menselijk. Maar het effect is er niet minder om.

De werkvloer zit vol mensen die staan te wachten tot het veilig is om over te steken. Tot de richtingaanwijzer en de snelheid hetzelfde verhaal vertellen. Tot woorden en daden elkaar versterken in plaats van tegenspreken.

Dus misschien is de vraag niet of je duidelijk communiceert als manager.
De vraag is: onderschrijf je wat je zegt ook écht?

Of laat je met je gedrag zien dat je het eigenlijk maar onzin vindt?

Want als dat zo is, wees daar dan eerlijk over. Dan weten mensen tenminste waar ze aan toe zijn. En hoeven ze niet eindeloos te blijven staan aan de rand van het trottoir, turend naar een knipperlicht dat niemand vertrouwt.

Meer tips over communicatie met je team? Download nu gratis het CommunicatieCanvas ®